Wiele kobiet mówi dziś, że utknęły. Nie dlatego, że nie wiedzą, co robić, ale dlatego, że dalsze działanie przestało mieć sens. O tym, dlaczego pytanie „jak zacząć” bywa fałszywym tropem, czym naprawdę jest opór i kiedy zatrzymanie jest najlepszą decyzją, rozmawiamy z Martą Lewin – mentorką pracującą z kobietami w biznesie.

Redakcja #TheWomanPower: Bardzo często kobiety pytają: „jak zacząć działać?”. Ty mówisz, że to pytanie zwykle nie dotyczy działania. Dlaczego?

Marta Lewin:
Bo to pytanie jest zastępcze. Ono brzmi praktycznie, więc daje poczucie kontroli, ale bardzo często przykrywa coś znacznie trudniejszego – brak sensu albo wewnętrzną niespójność. Kobiety, które do mnie trafiają, zazwyczaj wiedzą jak. Mają doświadczenie, kompetencje, dostęp do wiedzy. Problem zaczyna się wtedy, gdy kolejne działania są coraz cięższe, a energia zamiast rosnąć – spada. To nie jest kwestia motywacji. To sygnał, że działanie zostało oderwane od tego, co naprawdę ważne.

Redakcja: Czyli opór nie jest wrogiem?

Marta:
Nie. Opór jest informacją. Ciało i psychika reagują szybciej niż głowa. Jeżeli próbujesz realizować cele, które są już nieaktualne albo nie są twoje, organizm zacznie hamować. Zmęczeniem, odkładaniem, drażliwością, czasem nawet objawami fizycznymi. To nie lenistwo ani słaba wola. To mechanizm ochronny.

Redakcja: W takim razie od czego twoim zdaniem naprawdę warto zacząć?

Marta:
Od pytania „dlaczego?”. I nie w wersji ładnej, tylko uczciwej. Dlaczego ja chcę to robić? Po co mi ten projekt, ta zmiana, ten wysiłek? Pierwsze odpowiedzi zwykle są powierzchowne – pieniądze, rozwój, bezpieczeństwo. Dopiero kiedy schodzimy głębiej, pojawia się prawdziwy sens: potrzeba sprawczości, zdrowia, wolności decyzyjnej, czasu dla siebie. Bez tego „dlaczego” każde „jak” bardzo szybko się wyczerpuje.

Redakcja: Wiele kobiet mówi: „ja już to wszystko wiem”. Co wtedy?

Marta:
Wiedzieć nie znaczy żyć w zgodzie z tą wiedzą. Bardzo często wartości są na poziomie deklaracji, a nie decyzji. Kobieta mówi, że zdrowie jest dla niej ważne, a jednocześnie planuje życie tak, że nie ma na nie przestrzeni. Albo mówi, że ceni spokój, a funkcjonuje w permanentnym napięciu. Wartości nie ujawniają się w tym, co mówimy, tylko w tym, z czego potrafimy zrezygnować.

Redakcja: Czyli problemem bywa niespójność?

Marta:
Dokładnie. Działanie wbrew wartościom zawsze kosztuje więcej energii, niż daje. I nie da się tego „przecisnąć” siłą. Można przez chwilę, ale długofalowo kończy się to wypaleniem albo całkowitym zatrzymaniem.

Redakcja: Dużo mówisz o drodze, a nie tylko o celu. Dlaczego to takie ważne?

Marta:
Bo skupienie wyłącznie na mecie prowadzi do forsowania się. Widzę to bardzo często u kobiet ambitnych i odpowiedzialnych. Chcą „dowieźć”, więc ignorują sygnały z ciała, odkładają odpoczynek, rezygnują z przyjemności. Tymczasem cel bez zadbania o proces staje się źródłem cierpienia. Dzieląc drogę na etapy, robiąc miejsce na korekty i regenerację, nie spowalniasz. Zabezpieczasz się przed wypaleniem.

Redakcja: A co z systematycznością? Wiele kobiet ma poczucie, że „nie są konsekwentne”.

Marta:
Bo mylimy systematyczność z perfekcją. Jedna przerwa, jeden słabszy dzień uruchamia narrację: „skoro nie wyszło idealnie, to wszystko stracone”. To głos wewnętrznego krytyka, nie rzeczywistości. Systematyczność polega na zdolności powrotu. Bez karania siebie. Bez udowadniania czegokolwiek. To właśnie ta umiejętność buduje realną pewność siebie.

Redakcja: Dużo miejsca poświęcasz przekonaniom. Dlaczego one są tak istotne?

Marta:
Bo większość blokad nie wynika z aktualnej sytuacji, tylko z przekonań zapisanych dużo wcześniej. Często w dzieciństwie, często bez naszej zgody. One działają w tle i filtrują rzeczywistość. Dopóki są nieuświadomione, podejmujemy decyzje, myśląc, że są racjonalne, a one są po prostu automatyczne. Kiedy je nazwiesz, możesz zdecydować, czy nadal chcesz, żeby tobą rządziły.

Redakcja: A przeciążenie? Coraz więcej kobiet mówi, że „nie są w stanie przyjąć więcej”.

Marta:
I bardzo dobrze, że to czują. To sygnał układu nerwowego, nie słabość. W stanie przeciążenia nie da się integrować informacji ani podejmować dobrych decyzji. Dokładanie kolejnych strategii tylko pogarsza sprawę. Czasem jedynym sensownym ruchem jest zatrzymanie się i regulacja. Dopiero wtedy wraca zdolność myślenia i wyboru.

Na koniec – kiedy brak działania nie jest problemem?

Kiedy jest informacją. Czasem mówi: „to nie ten kierunek”. Czasem: „to tempo jest nie do udźwignięcia”. A czasem: „moja definicja sukcesu wymaga korekty”. Dojrzałe działanie zaczyna się nie od presji, tylko od uczciwego sprawdzenia, z jakiego miejsca podejmujesz decyzje. Jeżeli to miejsce jest prawdziwe – ruch pojawi się naturalnie.